Zespół Badawczy Uniwersytetu Zielonogórskiego ds. Osób z Niepełnosprawnościami został powołany w 2022 roku z inicjatywy mgr Adama Jana Kaźmierczaka (koordynatora zespołu) oraz dr Marii Agnieszki Paszkowicz, których wspólny zakres zainteresowań to m.in. Disability Studies, polityka społeczna, rynek pracy, zatrudnialność. Funkcję opiekuna naukowego zespołu objął dr hab. Marcin Garbat, Pełnomocnik JM Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego ds. Osób z Niepełnosprawnościami.
Pierwszą publikacją przygotowaną przez członków zespołu jest artykuł naukowy pt. „Funkcjonowanie osób ze schorzeniem F20 na rynku pracy w Lubuskiem”, opublikowany w 2023 roku na łamach czasopisma „Niepełnosprawność i Rehabilitacja” (70 pkt MNiSW). Publikacja powstała na podstawie badań empirycznych przeprowadzonych przez mgr Adama Jana Kaźmierczaka przy współpracy mgr Ewy Janiny Leszczyńskiej – psychologa i kierownika Środowiskowego Domu Samopomocy nr 1 w Zielonej Górze. Po ukazaniu się artykułu mgr Ewa Janina Leszczyńska dołączyła do naszego zespołu. Publikacja spotkała się z dużym zainteresowaniem czytelników i obecnie (2026 r.) zajmuje piąte miejsce wśród najczęściej czytanych artykułów opublikowanych w czasopiśmie „Niepełnosprawność i Rehabilitacja”.
Od początku swojej działalności zespół koncentruje się na badaniach dotyczących problematyki niepełnosprawności, ze szczególnym uwzględnieniem niepełnosprawności psychicznej, funkcjonowania osób po kryzysach psychicznych na rynku pracy, polityki społecznej, edukacji oraz zagadnień związanych z integracją społeczną.
Na początku 2023 roku skład zespołu został poszerzony o dr Marzannę Agnieszkę Farnicką – psychologa i badaczkę zajmującą się problematyką funkcjonowania społecznego oraz zawodowego osób z niepełnosprawnościami. Efektem współpracy są m.in. dwa artykuły naukowe: „Postawy niepełnosprawnych pracowników zakładów pracy chronionej wobec osób chorujących psychicznie”; część I zawierała podstawy teoretyczne, a część II - badania empiryczne (studium przypadku wybranego zakładu pracy chronionej). Obie publikacje ukazały się w 2023 r. w „Zeszytach Naukowych Akademii Górnośląskiej” (100 pkt MNiSW). Artykuły stanowiły kontynuację badań nad społecznym funkcjonowaniem osób z doświadczeniem kryzysów psychicznych oraz postawami współpracowników wobec tej grupy pracowników. Uzyskane wyniki dostarczyły istotnych informacji dotyczących poziomu akceptacji społecznej, stereotypów oraz możliwości integracji zawodowej osób chorujących psychicznie na chronionym rynku pracy.
W tym samym roku do zespołu dołączył lic. Anton Zbigniew Stanaszek – dziennikarz zainteresowany problematyką społeczną i niepełnosprawnością. Współpraca zaowocowała m.in. artykułem pt. „Nastawienie wobec osób z niepełnosprawnością psychiczną z punktu widzenia ich samych oraz współpracowników z innym rodzajem niepełnosprawności. Studium przypadku wybranego zakładu pracy chronionej”, opublikowanym w 2024 roku w czasopiśmie „Niepełnosprawność i Rehabilitacja” (70 pkt MNiSW). Publikacja stanowiła rozwinięcie wcześniejszych badań zespołu dotyczących społecznego funkcjonowania osób po kryzysach psychicznych oraz relacji interpersonalnych w środowisku pracy. Artykuł spotkał się z dużym zainteresowaniem czytelników i w 2026 roku należał do grona najczęściej czytanych publikacji tego czasopisma.
W związku z rozszerzaniem zakresu badań oraz rosnącą liczbą analiz empirycznych wymagających zastosowania bardziej zaawansowanych narzędzi statystycznych, w tym metod wnioskowania statystycznego służących weryfikacji złożonych hipotez badawczych, jesienią 2023 r. do zespołu dołączył dr Arkadiusz Kozioł – specjalista w zakresie statystyki i analizy danych. Rezultatem tej współpracy jest m.in. anglojęzyczny artykuł pt. „Functioning of Individuals Diagnosed with Mental Disorders in the Local Labor Market in 2023/2024 (Case Study). Part I: Social Work Environment – Theoretical Foundations”, opublikowany w 2024 roku w „Zeszytach Naukowych Akademii Górnośląskiej” (70 pkt MNiSW). Publikacja zapoczątkowała nowy etap działalności zespołu związany z przygotowywaniem anglojęzycznych opracowań naukowych oraz rozszerzeniem badań nad funkcjonowaniem osób po kryzysach psychicznych na rynku pracy.
W 2024 roku współpracę z zespołem podjęła mgr Anita Joanna Buraczewska, ówczesna Dyrektor Centrum Integracji Społecznej w Zielonej Górze, obecnie dyrektor Centrum Usług Społecznych w Zielonej Górze. Współpraca umożliwiła przeprowadzenie badań wśród uczestników Centrum Integracji Społecznej, stanowiących cenne źródło danych dotyczących funkcjonowania społecznego i zawodowego osób z doświadczeniem kryzysów psychicznych. Rezultatem wspólnych działań są kolejne publikacje naukowe poświęcone problematyce integracji społecznej, wsparcia środowiskowego oraz aktywności zawodowej osób z zaburzeniami psychicznymi. Jednym z efektów badań jest artykuł pt. „Osoby z zaburzeniami psychicznymi o społecznym środowisku pracy (studium przypadków na lokalnym rynku pracy)”, opublikowany w 2025 r. w czasopiśmie „Polityka Społeczna” (70 pkt MNiSW). Kontynuacją tego nurtu badawczego jest artykuł pt. „Wsparcie społeczne osób z zaburzeniami psychicznymi z miasta Zielona Góra (studium przypadków)”, opublikowany w 2026 r. w tym samym czasopiśmie. Publikacje te poszerzyły wiedzę na temat znaczenia wsparcia społecznego, relacji środowiskowych oraz warunków sprzyjających aktywizacji społecznej i zawodowej osób doświadczających kryzysów psychicznych.
Rok 2025 był okresem dalszego rozwoju działalności naukowej zespołu. W tym czasie opublikowano artykuł naukowy pt. „Employees after Mental Health Crises in the Labor Market – Searching the Proper Framework for the Study” na łamach czasopisma „Management” (70 pkt MNiSW). Publikacja stanowiła próbę wypracowania odpowiednich ram teoretycznych i metodologicznych dla badań dotyczących funkcjonowania osób po kryzysach psychicznych na rynku pracy.
W połowie 2025 r. do grona współpracowników zespołu dołączyli: mgr Andrzej Marek Zychla – poeta i tłumacz przysięgły języka angielskiego, mgr Magdalena Szendi – tłumaczka języka angielskiego, a także mgr Monika Opszalska – psycholog, psychoterapeutka oraz kierownik Środowiskowego Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży „Pozytywka” w Zielonej Górze. Rozszerzenie zespołu o specjalistów reprezentujących obszary psychologii, psychoterapii, edukacji oraz komunikacji międzykulturowej stworzyło podstawy do realizacji nowych projektów badawczych.
Na początku 2026 r. do zespołu dołączyła dr Aneta Klementowska – pedagog i doradca zawodowy, członek Lubuskiego Paktu na Rzecz Zatrudnienia (Forum Poradnictwa Zawodowego) i Lubuskiej Sieci Doradców Zawodowych. Jej udział w pracach zespołu przyczynił się do dalszego rozwoju projektów badawczych oraz wzmocnienia zaplecza metodologicznego prowadzonych analiz. Efektem współpracy członków zespołu jest przygotowywana obecnie monografia wieloautorska poświęcona problematyce opiekunów osób w kryzysach i po kryzysach psychicznych oraz seria artykułów naukowych, z których część znajduje się już w procesie recenzyjnym, a część na etapie opracowania redakcyjnego.
W latach 2023–2026 członkowie Zespołu Badawczego opublikowali liczne artykuły naukowe w czasopismach punktowanych oraz nawiązali współpracę z przedstawicielami różnych dyscyplin naukowych i instytucji społecznych. Działalność zespołu koncentruje się obecnie na zagadnieniach związanych z niepełnosprawnością psychiczną, zdrowiem psychicznym, funkcjonowaniem opiekunów, aktywizacją zawodową oraz społecznymi uwarunkowaniami uczestnictwa osób z doświadczeniem kryzysów psychicznych w życiu społecznym i zawodowym.
Obecnie zespół, skupiający 12 specjalistów reprezentujących różne dyscyplin naukowe, konsekwentnie rozwija działalność badawczą, publikacyjną i popularyzatorską, dążąc do tworzenia rzetelnej wiedzy naukowej wspierającej proces włączania społecznego oraz poprawę jakości życia osób z niepełnosprawnościami, osób po kryzysach psychicznych i ich rodzin.
Czerwiec 2026 roku
AJK
